Służebność przesyłu. A co to takiego?

Służebność przesyłu jest relatywnie nową instytucją prawa cywilnego, która wprowadzona została nowelizacją kodeksu cywilnego z 3 sierpnia 2008. Powodem wprowadzenia służebności przesyłu była chęć uregulowania dotychczas wątpliwego stanu prawnego odnośnie posadowienia urządzeń przesyłowych na gruntach prywatnych właścicieli nieruchomości. Co do istoty więc, nowelizacja miała za zadanie stworzyć podstawy regulacji stosunków prawnych pomiędzy zakładami przesyłowymi a właścicielami nieruchomości, na których linie energetyczne, gazowe czy inne linie przesyłowe oraz urządzenia tych linii zostały posadowione. Kolejnym przyświecającym ustawodawcy celem było ułatwienie procesu inwestycyjnego w sieci przesyłowe, ponieważ zgodnie z regulacjami wprowadzonymi nowelizacją służebność przesyłu może zostać ustanowiona również w odniesieniu do planowanych dopiero linii przesyłowych. Dla przedsiębiorstw przesyłowych jest to o tyle istotne, że planując nowe inwestycje mogą mieć w zasadzie pewność, iż nawet w przypadku braku zgody właścicieli na których terenach inwestycja ma być prowadzona, będą mogły one ustanowić taką służebność w postępowaniu sądowym i niejako przymusowo nanieść konieczne urządzenia przesyłowe. Taka regulacja zakończyła więc okres w którym budowa nowych inwestycji z łatwością mogła być blokowane lub skutecznie utrudniana przez poszczególnych właścicieli, których działki znajdowały się na linii przebiegu sieci przesyłowej, jak również pozwalała na legitymizację działań zakładów przesyłowych. Oczywistą zasadą jest natomiast, iż za ustanowienie służebności właścicielom wynagrodzenie się należy i odpowiadać ono powinno, zgodnie z zasadami ogólnymi prawa cywilnego, faktycznej wartości takiego prawa, co w praktyce znalazło swoje odzwierciedlenie w dyskontowaniu wartości przyszłych czynszów dzierżawnych właściwych dla zajmowanej części nieruchomości.

Przepisy wprowadzające instytucje służebności przesyłu określają zasady i zakres w jakim przedsiębiorca przesyłowy może korzystać z cudzej nieruchomości, wskazując, że instytucja ta znajduje właściwość w przypadku posadowienia lub planu posadowienia na nieruchomości urządzeń przesyłowych, a więc wszystkich konstrukcje i instalacji tworzących linie do doprowadzania i odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz innych urządzeń o podobnym przeznaczeniu. 

Nowelizacja wskazała, iż służebność przesyłu ustanowiona powinna być w drodze umowy zawartej bezwzględnie w formie aktu notarialnego pomiędzy przedsiębiorcą przesyłowym a właścicielami nieruchomości, na którym znajdują się lub mają w przyszłości znajdować się urządzenia przesyłowe. Zgodnie z dyspozycją zawartą w nowelizowanych przepisach, umowa ustawiająca służebność przesyłu powinna szczegółowo określać zakres czynności, które zakład przesyłowy może dokonywać wobec tejże nieruchomości. Elementarną zaś zasadą jest, iż umowa powinna jednoznacznie regulować wysokość wynagrodzenia za służebność oraz zasady jego płatności.

W przypadku braku woli zawarcia umowy służebności przesyłu przez jedną ze stron lub też nierozwiązywalnego sporu odnośnie warunków takiej umowy służebności,  możliwe jest również ustalenie służebności przesyłu w postępowaniu sądowym. W takiej sytuacji o ustanowieniu służebności oraz zasadach jej realizacji, w tym również wysokości i zasadach wypłaty wygrodzenia, orzeka sąd.

Wskazać w tym miejscu należy, że odnośnie ustalania wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu ustawodawca nie ustanowił żadnych szczególnych zasad, a więc należy przyjąć, iż wynagrodzenie to powinno być ustalone w oparciu o wartość faktyczną prawa. W praktyce biegli rzeczoznawcy a za nimi sądy przyjęli - nie bez licznych wątpliwości - że właściwym odniesieniem dla ustanowienia wynagrodzenia za służebność przesyłu będzie wysokość rynkowych czynszów dzierżawnych właściwych dla nieruchomości, obszar zaś dla którego czynsz ten jest oszacowany powinien odpowiadać - nie bez wyjątków - obszarowi określonemu przez samą linię przesyłową, jej urządzenia i strefy technologiczne, ochronne lub strefy bezpieczeństwa.

Wprowadzenie służebności przesyłu dało w perspektywie mocne narzędzie do realizacji celów inwestycyjnych przedsiębiorstwom przesyłowym - przede wszystkim energetycznym, gazowym, wodociągowym i telekomunikacyjnym - zapewniając jednocześnie słuszne odszkodowanie dla właścicieli nieruchomości na których powstać mają linie przesyłowe, jak również dając nadzieję tym właścicielom na których nieruchomościach znajdują się już naniesione w czasach PRL urządzenia przesyłowe, na właściwa rekompensatę.

Created by Idea4net. All rights reserved. Treści zawarte na stronie podlegają ochronie i nie mogą być w żaden sposób kopiowane ani rozpowszechniane, bez pisemnej zgody ich autorów.
Created by idea4net.Powered by of Ole Bright Drukarnia Kraków

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dalsze informacjie o plikach cookies: Polityka cookies.

Akceptuje pliki cookies z tej strony.

EU Cookie Directive Module Information